Γενικές & Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες - General & Specific Learning Disabilities

ΓΕΝΙΚΕΣ & ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ:
ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ - ΔΙΑΦΟΡΕΣ
 

 Η Ανάγνωση και η Γραφή αποτελούν τα θεμελιώδη εφόδια για την επαγγελματική και την Κοινωνικο-Οικονομική μας ανέλιξη, καθώς και για την Επιτυχία-Ευτυχία μας. Σε αντίθεση με τον προφορικό λόγο, η εκμάθηση της Ανάγνωσης και της Γραφής απαιτούν την κατάλληλη εκπαίδευση και εξάσκηση. Τυχόν Μαθησιακές Δυσκολίες, πρέπει να διαγνωσθούν και να αντιμετωπισθούν όσο το δυνατόν νωρίτερα, κατά προτίμηση από την Προσχολική ηλικία (π.χ. με το Αντικειμενικό, Βιολογικό Τεστ Παυλίδη - Pavlidis Test), διότι αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως και επιτυχώς, τότε η καθημερινή σχολική αποτυχία προκαλεί αισθήματα μειονεξίας, μειωμένη Αυτοπεποίθηση και Αυτοεκτίμηση, καθώς και άλλα ψυχοκοινωνικά προβλήματα.

ΟΡΙΣΜΟΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ

 Οι ορισμοί για τις Μαθησιακές Δυσκολίες είναι πολλοί και διαφορετικοί μεταξύ τους, δυστυχώς όμως δεν υπάρχει διεθνώς ένας κοινά αποδεκτός θετικός-αιτιολογικός ορισμός. Όλοι οι ορισμοί έχουν ως κοινό τους στοιχείο τα κριτήρια αποκλεισμού. Δηλαδή, λόγω έλλειψης της κατάλληλης επιστημονικής γνώσης, αποκλείουμε όλες τις πιθανές αιτίες που γνωρίζουμε ότι θα μπορούσαν να προκαλέσουν τις Γενικές Μαθησιακές Δυσκολίες και αν αυτές οι αιτίες δεν τις εξηγούν, τότε και λαμβάνοντας υπόψη τις ψυχο-εκπαιδευτικές επιδόσεις του παιδιού σε σχέση με τις αναμενόμενες για την τάξη και την ηλικία του, βγαίνει η διάγνωση των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών.
 Ο ορισμός των Μαθησιακών Δυσκολιών της Νational Joint Committee of Learning Difficulties (1988) είναι ο εξής: 

 «Οι Μαθησιακές Δυσκολίες είναι ένας γενικευμένος όρος που περιγράφει μια μεγάλη ομάδα πολύμορφων δυσκολιών οι οποίες εκδηλώνονται με ένα ευρύ φάσμα γλωσσικών διεργασιών και αναφέρεται στη λειτουργία και εκμάθηση της ομιλίας, της ανάγνωσης, της γραφής, της κατανόησης και των μαθηματικών. Αυτά τα προβλήματα είναι εγγενή στο άτομο, θεωρούνται ότι υπάρχουν εξαιτίας της δυσλειτουργίας του κεντρικού νευρικού συστήματος και είναι δυνατόν να εκδηλώνονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής. Μαζί με τις Μαθησιακές Δυσκολίες είναι δυνατόν να συνυπάρχουν προβλήματα αυτορρύθμισης της συμπεριφοράς, κοινωνικής αντίληψης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης τα οποία όμως από μόνα τους δεν προσδιορίζουν μια Μαθησιακή Δυσκολία. Επίσης οι Μαθησιακές Δυσκολίες μπορούν να παρατηρούνται ταυτόχρονα με άλλα προβλήματα (π.χ. λειτουργική αδυναμία αισθήσεων, νοητική υστέρηση, σοβαρή συναισθηματική διαταραχή) ή με εξωγενείς επιρροές (πολιτισμικές διαφορές, υστερημένο γλωσσικό περιβάλλον, ανεπαρκής ή ακατάλληλη εκπαίδευση), δεν είναι όμως αποτέλεσμα αυτών των συνθηκών ή επιρροών».
 
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ

 Οι Μαθησιακές Δυσκολίες χωρίζονται σε 2 κατηγορίες: 1) Γενικές & 2) Ειδικές.

1. Γενικές Μαθησιακές Δυσκολίες 
 Συνήθως Δευτερογενείς - Εξωγενείς - Περιβαλλοντικής Αιτιολογίας. Οφείλονται σε αρνητικούς ψυχο εκπαιδευτικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, σε έλλειψη προσπάθειας, σε χαμηλό ΙQ ή σε σημαντικές αισθητηριακές ή εγκεφαλικές βλάβες οι οποίες σχετίζονται με τη διαταραχή, (π.χ. αν δεν βλέπει, δεν θα μπορεί να διαβάσει κανονικά).
 Οι μαθητές με Γενική Μαθησιακή Δυσκολία υστερούν γενικά σε όλα τα μαθήματα και στα προφορικά και στα γραπτά, και στα θεωρητικά-φιλολογικά και στα πρακτικά.

2. Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (Δυσλεξία, Δυσορθογραφία, Δυσγραφία, Δυσαριθμησία)
 
Πρωτογενείς - Βιολογικής αιτιολογίας Μαθησιακές Δυσκολίες, στις οποίες το παιδί υστερεί μόνον σε ορισμένα είδη μαθημάτων. Προϋποθέτουν: 
1. Κανονική ή ανώτερη ευφυΐα ή τουλάχιστον όχι χαμηλή, 
2. Βιολογικο-νευρολογικά αίτια, που είναι κυρίως κληρονομικά. Δηλαδή, γεννιούνται με Δυσλεξία, κλπ, δεν προκαλούνται από το περιβάλλον.

Η Δυσλεξία και η Δυσορθογραφία είναι οι συχνότερες Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες. Πιο συγκεκριμένα Σύμφωνα με το DSM-IV (Διαγνωστικό Εγχειρίδιο της Αμερικάνικης Ψυχιατρικής Εταιρίας) έχουμε:
• Μαθησιακές Δυσκολίες μη προσδιοριζόμενες αλλιώς

 Ενώ, σύμφωνα με το ICD-10 (διαγνωστικό εγχειρίδιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας) έχουμε:
• Ειδική Διαταραχή Ανάγνωσης (Δυσλεξία)
• Ειδική Διαταραχή Ορθογραφίας (Δυσορθογραφία)
• Ειδική Διαταραχή Αριθμητικών Ικανοτήτων (Δυσσαριθμησία)
• Μικτή Διαταραχή Σχολικών Ικανοτήτων

 Οι μαθητές με Ειδική Μαθησιακή Δυσκολία υστερούν μόνον σε ορισμένα μαθήματα, π.χ. είναι πολύ καλύτεροι στα πρακτικά μαθήματα και στα προφορικά, ενώ υστερούν σημαντικά στα θεωρητικά-φιλολογικά και στα γραπτά, γι’ αυτό και εξετάζονται προφορικά σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες δεν μπορεί να οφείλονται ούτε σε τεμπελιά (ο τεμπέλης είναι τεμπέλης σε όλα), ούτε στις ίδιες αιτίες που προκαλούν τις Γενικές Μαθησιακές Δυσκολίες (διότι αν οφειλόταν στις προαναφερθείσες αιτίες, τότε θα ήταν ίδιες με τις Γενικές Μαθησιακές Δυσκολίες).